24-гадовы выпускнік Беларускага дзяржаўнага пэдагагічнага ўнівэрсытэту Павал Ступак скочыў з 13-га паверху роднага ўнівэрсытэту пасьля таго, як ня здолеў пераразьмеркавацца зь вясковай школы ў Рагачоўскім раёне, дзе адпрацоўваў першыя шэсьць месяцаў. Выпускнікі БДПУ кажуць, што падобных выпадкаў яны ня памятаюць.

Сем гадзін вечара перад днём галасаваньня на галоўнай вуліцы сталіцы Захаду Ўкраіны — Львіве — у коле стаіць дзесятак мужчын «за пяцьдзесят». Горача махаючы рукамі і пераходзячы на крык, яны спрачаюцца аб палітычным будучым Украіны. Спрэчка ўзьнікла спантанна: нехта выгульваў сабаку, нехта ішоў з крамы. Палітычныя жарсьці паглынулі людзей так, што, здаецца, яны забыліся пра навакольны сьвет.

Падобныя спрэчкі здараюцца ў Львіве ў апошнія дні перад выбарамі зь дзіўнай рэгулярнасьцю. Вакол выбараў згусьціліся вялікія грошы, гіганцкія масы людзей і абсалютна нязначная колькасьць надзей на зьмены.

Дацэнт катэдры агульнай матэматыкі і інфарматыкі БДУ Аляксандр Самадураў ужо 20 гадоў выкладае студэнтам толькі па-беларуску. Пра моўныя асаблівасьці ў матэматыцы, тэрміналёгію і паразуменьні матэматыкаў розных краінаў — у інтэрвію выкладчыка «Народнай газеце».

Кодэкс аб адукацыі замест Балоньскага працэсу, The Prodigy у Менску і «Маніфэст тур», юбілейнае «Басовішча» і тэлеказка Лявона Вольскага, забарона піва на вуліцах і алдовыя піўныя месцы Менску, Twitter у Беларусі і КГБ vkontakte, 20 гадоў аксамітавай рэвалюцыі ў Чэхіі, кампанія «Стоп 193.1!», АЭС на Астравеччыне і грып, вандроўкі па Беларусі, суседніх ды далёкіх кантынэнтах — 2009 год на Generation.bY.

Што зьдзіўляла і радавала, абурала і натхняла ў сыходзячым годзе — некаторыя заўважныя падзеі і людзі 2009 году ў адным артыкуле.

Ніводзін беларус ніколі не станавіўся ляўрэатам Нобэлеўскай прэміі? Але як мінімум 14 вядомых навукоўцаў і палітыкаў, атрымаўшых гэту прэмію, паходзяць зь Беларусі. Сярод іх можна сустрэць такія знаёмыя прозьвішчы, як Рабін, Пэрэс, Сьміт. Хто гэтыя людзі, і чаму пакінулі Беларусь?

Міністар адукацыі Аляксандр Радзькоў у сваім нядаўнім выступе назваў прымусовае разьмеркаваньне міжнароднай практыкай і заявіў, што яно існуе «ў той жа Францыі». Як высьвятляецца, доктар пэдагагічных навук Радзькоў мае скажонае ўяўленьне аб французскай адукацыйнай сыстэме.

«Аднойчы ў Барахляндыі» — пад такой назвай хаваецца новы аўтарскі праект Лявона Вольскага. Здымачная група два тыдні працавала ў начныя зьмены, а галоўныя ролі сыгралі і сьпелі Ганна Хітрык, Сьвятлана Зелянскоўская і Алег Гарбуз. Зараз пад кіраўніцтвам рэжысэра Мацея Сабурава ва ўсю моц ідзе мантаж і зьвядзеньне трэкаў. А што адбывалася на здымачнай пляцоўцы новага праекту – у эксклюзіўным фотарэпартажы Generation.bY.

Вакол паўднёвага крыла лекцыйнага будынку Каліфарнійскага ўнівэрсытэту ў Бэрклі сабраўся натоўп у некалькі соцень чалавек. Збольшага гэта па-восеньску апранутыя студэнты (у Бэрклі каля 12 градусаў цяпла), якія ўглядаюцца ўверх, на вокны будынку. У адным зь іх бачны плякат «32% ўверх, 900 звальненьняў». Корпус ужо некалькі гадзін утрымліваецца захапіўшымі яго студэнтамі, якія трэція суткі пратэстуюць супраць узьняцьця коштаў за адукацыю і скарачэньня выкладчыкаў. У гэты дзень пратэсты трасуць усю Каліфорнію.

Ва ўтульнай праскай кавярні гучна, у глыб залі прабягаюць людзі, зь якімі Шымон радасна вітаецца і абяцае хутка далучыцца. «У нас сёньня сустрэча студэнцкіх лідэраў 20 год пасьля», — тлумачыць нам Шымон Панэк. У 1989 годзе ён, тады студэнт біялягічнага факультэту Карлава ўнівэрсытэта, разам з аднадумцамі арганізоўваў студэнцкую дэманстрацыю да 17 лістапада, а таксама быў сустаршынём Цэнтральнага каардынацыйнага камітэту бастуючых студэнтаў. Якія былі настроі ў праскіх ВНУ ў 1989-м годзе, ці былі студэнты ў той час больш палітызаваныя, чым сёньня, што прымусіла іх выйсьці на вуліцы – распавядае адзін зь лідэраў студэнцкага руху Чэхаславакіі канца 80-х.

Абедзьве гадавіны вяртаюць у тагачасную Чэхію да студэнцкіх пратэстаў 17 лістапада 1939 і 1989 гадоў. Абедзьве зьвязваюць з студэнцкімі дэманстрацыямі — напачатку супраць нацысцкай дыктатуры, а праз пяцьдзесят год — супраць камуністычнага рэжыму. Сёньня Чэхія рыхтуецца да дзяржаўнага сьвята з нагоды 17 лістапада.

Арганізатары і ўдзельнікі студэнцкай дэманстрацыі 1989-га зьбіраюцца з нагоды юбілею ў праскіх кавярнях, на вуліцах Прагі і ў галерэях ладзяцца выставы, ва ўнівэрсытэтах — канфэрэнцыі з удзелам палітыкаў, дзеячаў культуры, студэнтаў, а ў дзень гадавіны людзі з павязанымі чырвона-сіне-белымі стужкамі зноўку пройдуць ад Альбэртава да Нацыянальнага праспэкту — шляхам дэманстрацыі 1989 году. Напярэдадні Міжнароднага дня студэнцтва Generation.bY робіць агляд ролі студэнтаў у палітычных падзеях Чэхіі дваццатага стагодзьдзя і пачынае сэрыю публікацыяў з сэрца аксамітавай рэвалюцыі — Прагі.